Milieu-effectonderzoek laat beperkingen en kansen zien voor grootschalige opwek van zonne- en windenergie in Holland Rijnland

Regio Holland Rijnland heeft een milieu-effectonderzoek laten uitvoeren om de plannen en ambities in de Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 te toetsen op milieueffecten.

Windmolens 400pxDit is vastgelegd in een concept planMER (Milieu Effect Rapportage) dat vanaf 8 juli ter inzage ligt. Het onderzoek laat zien dat er in de regio vanuit milieueffecten de nodige beperkingen zijn om windmolens en zonnevelden te realiseren. Dit zorgt ervoor dat de ambitie voor een energieneutrale regio lastig realiseerbaar is. Voor gemeente Alphen aan den Rijn laat deze PlanMER zien dat er wel mogelijkheden zijn om invulling te geven aan de energietransitie door middel van windmolens en zonnevelden, maar dat dit bijna overal nog vraagt om nader onderzoek en/of wijziging van beleid. En daarmee om intensieve afstemming met alle betrokken partijen. Het is uiteindelijk altijd aan de gemeenteraad van Alphen aan den Rijn om een integrale afweging te maken en de uiteindelijke beslissingen te nemen over zoekgebieden en zoeklocaties voor windmolens of zonnevelden op ons eigen grondgebied.

Pilot 

In 5 RES regio’s is als pilot een concept planMER opgesteld. Holland Rijnland is een van die regio’s. Door voor de RES Holland Rijnland een concept planMER op te stellen, komen vroegtijdig de keuzemogelijkheden en beperkingen in de regio in beeld en kunnen de verschillende belangen tegen elkaar worden afgewogen.  

Wat is onderzocht in de planMER? 

Het concept planMER gaat in op de plannen voor duurzame warmte en elektriciteit (windmolens en zonnevelden) uit de RES. Die hebben de grootste ruimtelijke impact. Voor elektriciteit en warmte beschrijft het concept planMER de milieueffecten die van invloed zijn op de locatiekeuze en/of op de keuze voor een bepaalde energie- of warmtetechnieken.

Hierbij is gekeken naar invloed op: 

  • Natuur en planten- en diersoorten 
  • Veiligheid (denk aan hoogtebeperkingen vanwege vliegverkeer)
  • Leefomgeving (geluid en slagschaduw)
  • Impact op het landschap/ mogelijkheid om in te passen in het landschap
  • Bescherming van waterwingebieden 

Holland Rijnland heeft veel bijzondere landschappen, met Natura2000 gebieden, delen van het Natuurnetwerk Nederland, mooie cultuurhistorisch plekken en beschermde stads- en dorpsgezichten en belangrijke weidevogelgebieden. Ook ligt Holland Rijnland in de buurt van Schiphol. Verder is  een deel van de regio dichtbevolkt en zijn er een paar bijzondere waterwingebieden die belangrijk zijn voor onze watervoorziening. Het concept planMER laat zien dat dit samen zorgt voor een complexe opgave om geschikte plekken te vinden. Zonneparken zijn in te passen in het duinlandschap en in de droogmakerijen. Windmolens zijn onder voorwaarden mogelijk langs de (snel)wegen en in de droogmakerijen, mits de lijnen en de structuur van het landschap wordt gerespecteerd. Met als aanvullend advies vanuit de concept planMER om de randen van de polders op te zoeken en de openheid van het landschap zoveel mogelijk intact te houden. 

Bij het winnen van warmte wordt er vanuit milieuoogpunt gewaarschuwd voor het beschadigen van de ondergrond en daarmee het risico om grondwater en diepgrondwater te vervuilen. 

Zoekgebieden gemeente Alphen aan den Rijn geschrapt

Alle gemeenteraden, de Provinciale Staten en het algemeen bestuur van de waterschappen hebben onlangs de ambities in de RES 1.0 vastgesteld. Ook de gemeenteraad van Alphen aan den Rijn heeft dit op 24 juni gedaan, maar zij heeft wel bepaald dat alle zoekgebieden voor windmolens op Alphens grondgebied komen te vervallen. Op basis van de milieueffecten en het gesprek met inwoners en belanghebbenden gaan we op zoek naar nieuwe zoekgebieden. De gemeenteraad stelt hiervoor de kaders waaraan zoekgebieden moeten voldoen. Het concept planMER geeft op hoofdlijnen input voor deze kaders door de effecten van windmolens en zonnevelden op het milieu zichtbaar te maken.  

Draagvlak inwoners belangrijk

Voor het vaststellen van zoekgebieden en - in later stadium - concrete locaties spelen echter meer aspecten een rol dan alleen het milieu. Ook draagvlak onder inwoners is heel belangrijk. Om die reden heeft de gemeenteraad van Alphen aan den Rijn bepaald dat inwoners, dorpsoverleggen en belangengroeperingen in het vervolgtraject nadrukkelijker betrokken moeten worden. Daarnaast zijn financieel economische haalbaarheid, de werking van het elektriciteitsnetwerk en bestuurlijke wensen en afspraken van belang.  

Ter inzagelegging

Tussen 8 juli en 1 oktober ligt het concept planMER ter inzage en kunnen inwoners uit de regio Holland Rijnland reageren door een zienswijze in te dienen via RES@hollandrijnland.nl. Het concept planMER en de zienswijzen zijn de basis voor het definitieve planMER. Het definitieve planMER is vervolgens een van de bouwstenen voor de verdere uitwerking van de ambities uit de RES 1.0 voor de RES 2.0. Naast de moties en amendementen die door de gemeenteraden, Provinciale Staten en de waterschappen zijn ingebracht bij het bespreken van de RES 1.0 in hun vergaderingen. 

Waarom een Regionale Energiestrategie?

In het landelijke Klimaatakkoord is afgesproken dat we uiterlijk in 2050 stoppen met het gebruik van fossiele brandstoffen (zoals olie of aardgas) om de CO2-uitstoot te verminderen. We gaan energie besparen. De energie die we nodig hebben, wekken we op via windmolens zonnepanelen en zonnevelden. Dertig regio’s in Nederland werken daarom aan een Regionale Energie Strategie (RES). Gemeente Alphen aan den Rijn is onderdeel van de regio Holland Rijnland. Wij werken samen met 12 andere regiogemeenten, provincie Zuid-Holland, twee waterschappen en netbeheerder Liander aan de RES.